مدرسه مجید به تعمیر نیاز دارد

چهارشنبه 4 دی1387
اصفهان امروز- شیما شیرازی
یکی از برنامه های زیبا و جذاب تلویزیون که در سال های نه چندان دور، عصرهای جمعه بسیاری از نوجوانان را به خود اختصاص داده بود، "قصه های مجید" است. سریالی که در یاد و خاطره بزرگ و کوچک زنده مانده؛ مجید، بی بی، مدرسه و کوچه و پس کوچه هایی که شخصیت اصلی داستان در آنان قدم می زد، همه گویای زندگی اصیل اصفهانی ها و تاریخ شهر گنبدهای فیروزه ای بود که می شد هویت اصفهان را در این آثار و شخصیت ها به خوبی مشاهده کرد. یکی از مکان هایی که بیشترین سکانس های فیلم در آن تصویر برداری گردیده، مدرسه "شهید حلبیان" است، مدرسه ای که هنوز هم همان شور و حال قصه های مجید را دارد و مجیدهای بسیاری در آن درس می خوانند، اما متاسفانه امروز این مدرسه با تمام خاطراتش، تهدیدی جدی برای جان صدها دانش آموز محسوب می شود.
حال اگر از خیابان مشیر عبور کنی و وارد کوچه یخچال شوی؛ در میان مغازه های فروش لوازم خانگی، مدرسه راهنمایی پسرانه "شهید حلبیان" را می یابی. فریادهای دانش آموزان خواه ناخواه "اپیزود" هایی مانند حفظ جدول ضرب توسط مجید، شعر سرودن های او و حضور وی در مسابقه دو را در ذهن ها زنده می کند. شاید ابتدا که قدم در این مکان بسیار وسیع تاریخی و اما فرسوده می گذاری، به دنبال خاطرات قصه های مجید باشی، اما خوب که دقت کنی خواهی دید ستون های سنگی و فرسوده مدرسه شهید حلبیان گویای سرگذشتی مفصل تر از قصه های مجید است و حکایتی فراتر از آنچه ما در قالب جعبه جادویی می دیدیم را روایت می کنند.
از در کرمی رنگ مدرسه که وارد می شوی؛ اطراف حیاط، کلاس هایی تاریک با درهای چوبی سفید رنگ که هنگام باز و بسته شدن صدای جیر جیر لولای آنان گوش را کر می کند، قرار دارد. هنگام کلاس است و مدرسه کاملاً خلوت؛ ستون های سنگی سمت راست مدرسه که نمایی از معماری اصفهان را نشان می دهند، ترک برداشته است. به نظر می رسد تاکنون حتی یک تعمیر سطحی هم در این مدرسه انجام نشده و یک باد و باران سخت کافی است تا این اثر با ارزش را فرو ریزد.
مدیر مدرسه چندان تمایلی به گفتگو در این باره ندارد و حتی اجازه مشاهده کلاس ها و بقیه مدرسه را به خبرنگار ما نمی دهد. علتش را می پرسیم، می گوید چون مالکیت مدرسه شهید حلبیان با آموزش و پرورش نیست. با تأسف از مدرسه خارج می شویم، اما یکی از کارکنان این واحد آموزشی که حس کنجکاوی اش از ورود ما به آن مکان بر انگیخته شده؛ می گوید: "آن گوشه مدرسه یک کنیسه است، کلیمیان شنبه هر هفته به مدرسه می آیند و به آن کنیسه می روند". آری؛ مدرسه حلبیان سرگذشتی مفصل تر از قصه های مجید دارد و به گفته مدیر مدرسه، مالک آن کلیمیان ساکن اصفهان هستند. حال آیا صحیح است مکانی طی سال ها با نام مدرسه مورد استفاده قرار می گیرد و حتی در آن یک فیلم به یادماندنی بسازیم و از معماری آن بیشترین بهره را ببریم، اما به بهانه اینکه در مالکیت ما نیست از تعمیرش سر باز زنیم و اجازه فرو ریختن این مدرسه را دهیم؟ آیا همه ما وقتی منزلی را کرایه می کنیم چون مالک آن نیستیم، اینگونه امانت داری کرده و می گذاریم تا سقف ها فرو ریزد.
به گزارش اصفهان امروز، مدرسه شهید حلبیان در سال 1330 ه.ش با نام "الاتحاد" به وسیله موسسه خیریه "آلیانس" که در فرانسه قرار دارد، احداث شده است. به این ترتیب که شخص ثروتمندی به نام "خُزوره" تمام ثروت خود را برای احداث مدارس الاتحاد در سراسر دنیا به آلیانس وقف می کند و به این ترتیب یکی از مدارس خیریه یاد شده نیز در "جوباره" ساخته می شود. در این میان تا زمان انقلاب تنها کلیمیان ساکن اصفهان از این مدرسه استفاده می کردند، اما به تدریج و با مهاجرت آنها به خارج از کشور، تعداد دانش آموزان مدرسه کم شد و آلیانس با تعیین شرایطی، مدرسه را در اختیار آموزش و پرورش قرار داد که پس از انقلاب، نام مدرسه از الاتحاد به شهید حلبیان تغییر کرد.
یکی از شرایط واگذاری مدرسه به آموزش و پرورش در قرارداد امضاء شده این است که اگر تعداد دانش آموزان کلیمی به 25 نفر رسید، مدرسه همچنان به آنها اختصاص داشته باشد و در غیر اینصورت، مسلمانان هم به شرط اینکه مدرسه را به عنوان یک مکان آموزشی حفظ کنند، می توانند در مدرسه الاتحاد ساکن شوند.
و اکنون نزدیک به 30 سال است که دانش آموزان مسلمان نیز در این مدرسه درس می خوانند(البته در بین آنها تعدادی دانش آموز کلیمی حضور دارند.
اما مساله اینجاست که آموزش و پرورش اصفهان با توجه به اینکه وظیفه تعمیر، حفظ و نگهداری هر مدرسه ای را برعهده دارد، نسبت به تعمیر این مکان آموزشی سهل انگاری کرده و تنها توجیه آنها، عدم مالکیت بر مدرسه است. از سوی دیگر سازمان میراث فرهنگی اصفهان نیز از ارزش تاریخی این اثر غافل مانده است.
در همین رابطه علیرضا خواجویی، رییس اداره اموال غیر منقول سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان گفت: متاسفانه این بنا به ثبت نرسیده است، اما با تماس های شما ما تصمیم گرفتیم از مدرسه یادشده به ویژه که یک کنیسه در آن قرار دارد، بازدید کرده و نسبت به ثبت آن اقدام کنیم.
وی در گفتگو با اصفهان امروز اظهار داشت: شاید مدرسه حلبیان از جمله بناهای درجه یک اصفهان نباشد، اما به عقیده من اهمیت تاریخی دارد. به هر جهت باید از خطر ریزش و تخریب آن جلوگیری کنیم. رییس اداره اموال غیر منقول سازمان میراث فرهنگی اصفهان در پاسخ به سووالی مبنی بر اینکه اگر این مکان ثبت شود آیا سازمان میراث فرهنگی نسبت به حفظ آن اقدام خواهد کرد یا خیر، افزود: نمی دانم سازمان آموزش و پرورش چه سیاستی را در پیش گرفته، اما به هر جهت این بنا یک مکان آموزشی است که باید حفظ شود، اما متاسفانه اعتبارات ما حتی برای آثاری که ثبت شده اند نیز کافی نیست.
*** گفتنی است؛ هدف اصفهان امروز از تهیه این گزارش تنها رسیدگی بیشتر به مدارس است نه به میان کشیدن مالکیت خصوصی یک مدرسه؛ زیرا جدای از تاریخی بودن و قدمت یک ساختمان آموزشی، آنچه اهمیت دارد مسوولیتی است که آموزش و پرورش در قبال اموال غیر منقول خود و جان دانش آموزان بر عهده دارد و طبق آیین نامه آموزش وپرورش، هر ساختمان در صورتی می تواند به عنوان یک مکان آموزشی و مدرسه مورد استفاده قرار گیرد که از شرایط لازم به ویژه ایمنی برخوردار باشد، اما متاسفانه مدرسه شهید حلبیان، تنها تهدیدی برای جان صدها دانش آموزی است که در آن مشغول به تحصیل هستند.